Woerden 7
Geroeid Romeins vrachtschip van Nederlandse werf
De ‘Woerden 7' is van Nederlandse makelij! Zo heeft het houtonderzoek uitgewezen dat recentelijk is uitgevoerd door Yardeni Vorst, archeoloog en houtspecialist. Uit haar onderzoek naar 85 houtmonsters van de ‘Woerden 7' kwam naar voren dat het grootste deel van het hout oorspronkelijk afkomstig was uit het midden-Duitse Eifelgebied in de omgeving van Koblenz en Mayen. Deze constatering is op zichzelf niet verrassend. De meeste riviervaartuigen die in Nederland zijn teruggevonden, zijn er gebouwd om het aldaar gewonnen natuursteen (tuf en basalt) te transporteren naar het benedenrijnse gebied (lees: ons land). Deze materialen werden gebruikt voor de castella langs de Rijn, die in de tweede helft van de 2e eeuw na Chr. langzamerhand van hout-aarde-leem kampementen werden omgebouwd in stenen forten.
Nieuw echter en zeer verrassend was de ontdekking dat niet alle delen uit Midden-Duitsland afkomstig waren, maar dat sommige houtdelen overeenkwamen met eikenhout uit het ‘Nederlandse' veengebied. Bovendien blijkt dat die bewuste delen tot de primaire constructie van het schip behoorden. Anders gezegd, dat het dus geen reparatiehout is, maar dat dit Nederlandse hout samen met het Duitse hout tegelijkertijd is verwerkt bij de bouw van het schip. De dendrochronologische (jaaringen-) dateringen van het Duitse en Nedelandse hout komen ook overeen: de kapdatum is gesteld op najaar/winter van het jaar 162 na Chr. Het hout blijkt tevens ‘groen' te zijn verwerkt, dat wil zeggen dat men direct na de kap begonnen is met de bouw van het schip. Het kan dan haast niet anders dan dat de van takken ontdane bomen zijn getransporteerd naar het Nederlandse Rijngebied, om ergens hier – op een Hollandse werf – te zijn verzaagd en verwerkt in het schip. Sommige scheepsdelen waren blijkbaar niet voorhanden in de Duitse lading en ter aanvulling heeft men daartoe de Nederlandse stammen gebruikt.

In het blauw is het hout van Nederlandse eiken in de Woerden 7 aangegeven. [afb: Yardeni Vorst]
Dit is het tweede ‘Nederlandse' schip dat in korte tijd als zodanig is herkend. Eerder werd bekend dat het hout van het schip uit De Meern uit Noord-Nederlandse eikenhout is opgebouwd. Of we het derde Hollandse Romeinse schip ook binnenkort kunnen verwelkomen, valt nog te bezien. De beste kandidaat is een vrachtschip uit Zwammerdam dat in de jaren zeventig van de vorige eeuw is opgegraven. Dit schip lijkt als twee druppels water op de ‘Woerden 7' en dat geeft aanleiding om niet alleen een Nederlandse oorsprong, maar ook een Nederlands ontwerp achter beide vaartuigen te veronderstellen. Waar de scheepswerf zich heeft bevonden is onbekend, maar het is aannemelijk dat die ergens langs de Utrechtse of Zuid-Hollandse Rijn was gelegen. Nader onderzoek naar het hout van deze ‘Zwammerdam 6' zou het een en ander kunnen bevestigen. Dit is ondanks dat de opgraving al lang geleden is afgerond, nog mogelijk want het hout is nog beschikbaar.
© Copyright Hazenberg Archeologie